Cemaziyelevvel Ayında Yapılacak İbadetler

Cemaziyelevvel ayında Kur’an-ı Kerim okuyabilir, nafile namaz kılabilir, dua ve zikirlerinize devam edebilir, tövbe ve istiğfarda bulunabilir, nafile oruç tutabilir ve imkânınız ölçüsünde sadaka verebilirsiniz. Ancak bu ibadetlerin hiçbiri yalnızca Cemaziyelevvel ayına özel değildir.

Cemaziyelevvel, hicri takvimin beşinci ayıdır. Rebiülahirden sonra, Cemaziyelahirden önce gelir. Bu aya özel olarak yapılması gerektiği sahih kaynaklarla belirlenmiş bir namaz, zikir, dua veya ibadet şekli bulunmaz.

Bu nedenle Cemaziyelevvel ibadetleri konusunda internette karşılaşabileceğiniz “şu gün şu kadar rekât namaz kılınmalı” veya “bu zikir şu kadar okunmalı” gibi bilgileri dinen belirlenmiş uygulamalar olarak kabul etmemek gerekir.

Bunun yerine Cemaziyelevvel ayını günlük ibadetlerinizi gözden geçirmek ve uzun süredir ertelediğiniz güzel alışkanlıklara yeniden başlamak için bir vesile olarak değerlendirebilirsiniz.

Cemaziyelevvel Ayı Nedir?

Cemaziyelevvel, hicri yılın beşinci ayıdır. Rebiülahir ayının ardından başlar ve Cemaziyelahir ayıyla devam eder.

Ayın Arapçadaki asıl adı “Cumâdelûlâ”dır. Türkçede zaman içerisinde Cemaziyelevvel şeklindeki kullanım yaygınlaşmıştır.

“Cumâdâ” kelimesi soğuk ve kuraklıkla ilişkilendirilir. Ayların isimlendirildiği dönemde şiddetli soğuk veya kuraklık yaşandığı için bu adın verildiğine dair rivayetler bulunur. Ancak hicri takvim ay yılına göre ilerlediği için Cemaziyelevvel günümüzde her zaman kış veya kurak bir döneme denk gelmez.

Hicri takvimde ilk beş ay şu sırayla ilerler:

1. Muharrem
2. Safer
3. Rebiülevvel
4. Rebiülahir
5. Cemaziyelevvel

Cemaziyelevvelin ardından hicri takvimin altıncı ayı olan Cemaziyelahir gelir.

Cemaziyelevvel Ayının Faziletleri

Cemaziyelevvel ayına özel olduğu sahih kaynaklarla bildirilen ayrı bir fazilet bulunmamaktadır. Bu nedenle bu ayda yapılan bir ibadetin sırf Cemaziyelevvel ayında yapıldığı için diğer zamanlardan belirli bir kat daha fazla sevap getirdiğini söylemek doğru olmaz.

Bu durum Cemaziyelevvel ayında ibadet edilmeyeceği anlamına da gelmez.

Müslümanın yıl boyunca devam ettirebileceği Kur’an okuma, namaz, dua, zikir, tövbe, sadaka ve hayır gibi ibadetlere bu ayda da devam edilebilir.

Hatta hicri ayların değişimini kendinize küçük bir hatırlatma olarak kullanabilirsiniz. Yeni bir ay başladığında;

• günlük Kur’an okuma düzeninizi gözden geçirmek,
• aksattığınız bir ibadete yeniden başlamak,
• dua için kendinize zaman ayırmak,
• sadaka ve yardım alışkanlığınızı düzenlemek

gibi küçük hedefler belirleyebilirsiniz.

Buradaki fazilet, aya kaynaklarda bulunmayan özel bir değer yüklemekten değil, zamanı hayırlı işlerle değerlendirmekten gelir.

Cemaziyelevvel Ayında Hangi İbadetler Yapılabilir?

Cemaziyelevvel ayında yapılabilecek ibadetler yılın diğer dönemlerinde yapılan ibadetlerle aynıdır. Kendinize zorlayıcı bir program hazırlamanız gerekmez. Günlük hayatınıza uyabilecek birkaç ibadeti düzenli hale getirmeniz daha sürdürülebilir olur.

Nafile Namaz

Cemaziyelevvel ayında farz namazların yanında nafile namazlar kılabilirsiniz.

Ancak “Cemaziyelevvel namazı” adıyla bu aya mahsus, belirli bir gün veya gecede belirli rekât sayısıyla kılınması gerektiği sabit olan özel bir namaz bulunmaz.

Nafile ibadetinizi artırmak istiyorsanız gece namazı, duha namazı veya genel olarak nafile namazlara zaman ayırabilirsiniz.

Burada sayıdan çok devamlılık önemlidir. Bir gece uzun süre ibadet edip ardından tamamen bırakmak yerine size uygun bir düzen oluşturmanız daha kolay sürdürülebilir.

Kur’an-ı Kerim Okumak

Cemaziyelevvel ayında Kur’an okumaya daha fazla zaman ayırabilirsiniz.

Örneğin her gün birkaç sayfa okumayı hedefleyebilirsiniz. Günlük programınız yoğunsa miktarı daha düşük tutmanızda da sakınca yoktur.

Kur’an-ı Kerim’i yalnızca okumakla kalmayıp ayetlerin mealini de takip edebilirsiniz. Özellikle daha önce düzenli meal okumadıysanız her gün okuduğunuz birkaç ayetin Türkçe anlamına bakmak güzel bir başlangıç olabilir.

Kendinize “bu ay mutlaka şu kadar cüz bitirmeliyim” şeklinde ağır bir hedef koymak yerine, ay boyunca devam ettirebileceğiniz bir okuma düzeni oluşturmanız daha faydalıdır.

Dua ve Zikir

Cemaziyelevvel ayında dua etmek ve Allah’ı zikretmek için aya özel bir dua metnine ihtiyacınız yoktur.

Gün içerisinde;

“Estağfirullah.”

“Lâ ilâhe illallah.”

“Sübhanallah.”

“Elhamdülillah.”

“Allahu ekber.”

gibi zikirleri okuyabilir, Hz. Peygamber’e (s.a.v.) salavat getirebilirsiniz.

Duanızı kendi dilinizle de yapabilirsiniz. Kendiniz, aileniz, sevdikleriniz veya ihtiyaç sahipleri için gönlünüzden geçenleri Allah’a arz edebilirsiniz.

Cemaziyelevvel zikirleri adıyla belirli kelimelerin kesin sayılarla okunması gerektiğine dair sahih bir uygulama bulunmadığından, zikir sayınızı kişisel düzeninizi koruyacak şekilde belirleyebilirsiniz.

Tövbe ve İstiğfar

Tövbe ve istiğfar yalnızca kandil gecelerinde veya belirli aylarda yapılacak ibadetler değildir. Cemaziyelevvel ayını da kendi hayatınızı gözden geçirmek için bir fırsat olarak değerlendirebilirsiniz.

Gün içerisinde kısa bir zaman ayırıp hatalarınızı düşünmek, pişmanlık duyduğunuz davranışlardan vazgeçmeye karar vermek ve Allah’tan bağışlanma dilemek güzel bir alışkanlıktır.

İstiğfar ederken “Estağfirullah” diyebilir veya bildiğiniz diğer istiğfar dualarını okuyabilirsiniz.

Ancak tövbenin yalnızca sözlü olarak istiğfar etmekten ibaret olmadığını da unutmamak gerekir. Yapılan hatadan vazgeçmek, pişman olmak ve tekrar etmemeye gayret etmek tövbenin önemli parçalarıdır.

Sadaka ve Hayır

Cemaziyelevvel ayında yapabileceğiniz güzel amellerden biri de sadaka ve hayırdır.

Sadaka vermek için büyük miktarlara ihtiyacınız yoktur. İmkânınız ölçüsünde düzenli küçük yardımlar yapmak da değerlidir.

Bir ihtiyaç sahibinin alışverişine katkıda bulunabilir, bir öğrenciye destek olabilir, yemek ikram edebilir veya güvenilir bir hayır çalışmasına katkı sağlayabilirsiniz.

Sadakayı yalnızca maddi yardımla da sınırlamamak gerekir. Birinin işini kolaylaştırmak, ihtiyaç duyduğu konuda yardımcı olmak veya çevrenizdeki insanlara fayda sağlayacak bir davranışta bulunmak da günlük hayatınızı iyilikle doldurmanın yollarındandır.

Cemaziyelevvel Ayında Oruç Tutulur mu?

Evet, Cemaziyelevvel ayında nafile oruç tutulabilir. Ancak bu aya özel olarak tutulması gereken belirli bir oruç bulunmaz.

Sağlığınız uygunsa ve nafile oruç tutmak istiyorsanız yılın diğer zamanlarında olduğu gibi Cemaziyelevvel ayında da oruç tutabilirsiniz.

Örneğin pazartesi ve perşembe günlerinde veya kameri ayların 13, 14 ve 15. günlerinde nafile oruç tutma uygulamalarını değerlendirebilirsiniz.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Cemaziyelevvel ayında belirli bir günün orucuna kaynaklarda bulunmayan özel bir fazilet atfetmemektir.

Dolayısıyla “Cemaziyelevvelin şu günü mutlaka oruç tutulmalıdır” gibi ifadeler yerine, bu ay içerisinde genel nafile oruç uygulamalarına devam edilebileceğini söylemek daha doğrudur.

Cemaziyelevvel Ayında Okunabilecek Dualar Var mıdır?

Cemaziyelevvel ayına özel olarak okunması gerektiği sahih kaynaklarla bildirilen belirli bir dua bulunmamaktadır.

Bu nedenle yalnızca bu aya ait olduğu ileri sürülen ve belirli sayılarda okunması gerektiği söylenen dualara temkinli yaklaşmak gerekir.

Cemaziyelevvel ayında Kur’an-ı Kerim’de ve hadislerde yer alan duaları okuyabileceğiniz gibi kendi sözlerinizle de dua edebilirsiniz.

Örneğin;

• bağışlanmak,
• hayırlı rızık,
• sağlık ve afiyet,
• aile huzuru,
• güzel ahlak,
• doğru yolda kalmak,
• dünya ve ahiret iyiliği

için dua edebilirsiniz.

Duanızı yalnızca belirli saatlere de sıkıştırmanız gerekmez. Sabah, akşam, namazlardan sonra veya gün içerisinde müsait olduğunuz herhangi bir zamanda dua edebilirsiniz.

Önemli olan, Cemaziyelevvel ayında okunduğu için özel bir sonuç doğurduğu iddia edilen metinlerle genel dua ibadetini birbirinden ayırmaktır.

Cemaziyelevvel Ayını Manevi Açıdan Değerlendirmek İçin Neler Yapılabilir?

Cemaziyelevvel ayını değerlendirmek için kendinize ağır bir ibadet programı hazırlamak zorunda değilsiniz. Günlük hayatınızda birkaç küçük değişiklik yapmak daha kalıcı olabilir.

Örneğin kendinize şöyle sade bir düzen oluşturabilirsiniz:

Sabah veya akşam 10 dakika Kur’an okuyun.

Her gün kısa bir süre istiğfar ve dua edin.

Haftada belirli bir gün imkânınız ölçüsünde sadaka ayırın.

Farz namazlarınızı daha düzenli kılmaya çalışın.

Uzun süredir ihmal ettiğiniz bir akrabanızı veya yakınınızı arayın.

Ay boyunca bir dini kitap okumayı hedefleyin.

Bu maddelerin hepsini yapmak zorunda değilsiniz. Size en uygun iki veya üç tanesini seçerek başlamak daha gerçekçidir.

Cemaziyelevvel sonunda da kendinize şu soruyu sorabilirsiniz:

“Bu ay başladığım hangi güzel alışkanlığı önümüzdeki aya taşıyabilirim?”

Böylece ibadet düzeniniz yalnızca bir aya bağlı kalmaz.

Sık Sorulan Sorular

Cemaziyelevvel ayı haram aylardan biri midir?

Hayır. Cemaziyelevvel haram aylardan biri değildir.

İslam’da haram aylar Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep aylarıdır. Cemaziyelevvel bu dört ay arasında yer almaz.

Cemaziyelevvel üç aylara dahil midir?

Hayır. Cemaziyelevvel üç aylara dahil değildir.

Üç aylar Recep, Şaban ve Ramazan aylarından oluşur. Cemaziyelevvel ise hicri takvimde Recep ayından önce gelir.

Cemaziyelevvel ayında kandil var mıdır?

Cemaziyelevvel ayında Türkiye’de kandil olarak idrak edilen Regaib, Miraç, Berat, Mevlid veya Kadir gecelerinden biri bulunmaz.

Bu nedenle Cemaziyelevvel ayına özel bir kandil gecesinden söz edilmez.

Cemaziyelevvel ayı kaç gün sürer?

Cemaziyelevvel ayı, diğer hicri aylar gibi ayın hareketlerine göre 29 veya 30 gün sürer.

Hicri takvim ay yılına dayandığı için ayların başlangıç ve bitiş tarihleri miladi takvim içerisinde her yıl değişir.

Cemaziyelevvel kelimesi ne anlama gelir?

Cemaziyelevvelin Arapçadaki asıl kullanımı “Cumâdelûlâ”dır. “Cumâdâ” kelimesi soğuk ve kuraklık anlamlarıyla ilişkilendirilir, “ûlâ” ise ilk anlamına gelir.

Ayların isimlendirildiği dönemde yaşanan şiddetli soğuk veya kuraklık nedeniyle bu ismin verildiğine dair rivayetler bulunmaktadır.

Cemaziyelevvel hicri takvimde kaçıncı aydır?

Cemaziyelevvel hicri takvimin beşinci ayıdır.

Rebiülahirden sonra gelir ve Cemaziyelahir ayıyla devam eder.

Cemaziyelevvel ile Cemaziyelahir arasındaki fark nedir?

Cemaziyelevvel ve Cemaziyelahir hicri takvimde birbirini takip eden iki farklı aydır.

Cemaziyelevvel hicri yılın beşinci, Cemaziyelahir ise altıncı ayıdır. İsimlerindeki “evvel” ilk, “ahir” ise sonraki veya son anlamına gelir.

Cemaziyelevvel ayında özel bir namaz var mıdır?

Cemaziyelevvel ayına özel olduğu sahih kaynaklarla belirlenmiş bir namaz bulunmamaktadır.

Bu ayda nafile namaz kılabilirsiniz ancak bunu “Cemaziyelevvel namazı” adıyla özel bir ibadet olarak değerlendirmek doğru değildir.

Kur’an okumak, dua etmek, tövbe ve istiğfarda bulunmak, nafile ibadetlere zaman ayırmak ve iyilik yapmak için özel bir günü beklemeniz gerekmez. Cemaziyelevvel de bu güzel alışkanlıkları yeniden hatırlamak ve devam ettirmek için iyi bir başlangıç olabilir.

Cemaziyelevvel ayını değerlendirmenin en güzel yollarından biri, bu aya özel olduğu iddia edilen uygulamaların peşinden gitmek yerine yıl boyunca yapabileceğiniz ibadetleri daha düzenli hale getirmektir.